Ayak Bileği ve Ayak

Ayak Bileği

Ayak bileği tibia, fibula ve talus kemiklerinden oluşmaktadır. Bu kemiklerin varlığı sayesinde belli bir hareket yeteneği olur. Kemiklerin birleştiği yer, yumuşak bir doku olan kıkırdak ile kaplıdır. Bu yumuşak doku, kemiklerin ucunu korur ve rahat bir şekilde hareket etmelerini sağlar. Ayak bileği yaralanmaları, sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Her insanın hayatında en az bir kez başına geldiği, düşme ve çarpma sonucu burkulma, incinme ve kırılmalar; ayak bileği rahatsızlıklarının başlıca sebeplerindendir.

Malleol Kırıkları
Malleol kırıkları, ayak bileğindeki kemik ve bağ dokusu yaralanmalarının birlikte gerçekleşmesidir. Ayak bileğinin iç kısmı malleol veya medial malleol, arka kısmı arka malleol olarak adlandırılır. İnce baldır kemiği olan fibulanın alt ucu olan bölüm de dış malleol veya lateral malleol olarak bileğin dış kısmını oluşturur. Bileğin bu kısmında çeşitli nedenlerden dolayı kırıklar meydana gelebilir. Kaza geçirme, bileğin üzerine düşme, bileğin ters dönmesi gibi nedenler, ayak bileği kırılmalarına yol açar.

Bu kırıklar şu şekilde kategorilize olur: Ayak bileğindeki bu bölümlerden herhangi bir yerinde sadece tek bir kırık var ise; unimalleol kırığı denir. İki malleolde kırık varsa bimalleol kırıkları olarak açıklanır. Ayak bileğinin ana kemikleri olan tibia ve talus arasındaki eklemin asıl temasının olduğu bölümde kırıklık varsa pinon kırığı olarak adlandırılır.

Darbe sonucu ayak bileğinin kırılması itibariyle başlayan şikayetler, ayak bileğinde şiddetli ağrı ve şişliktir. Bazı durumlarda ayak bileği kırığının görüntüsü çıplak gözle de fark edilebilir.

Sprain ve Strain
Bu iki ayak bileği rahatsızlığı çoğunlukla birbirine benzetilmektedir. Bu iki rahatsızlık, eklemlerin içerisindeki ve çevresindeki yumuşak dokuların fazla gerilmesini veya yırtılmasını tanımlar.

Sprain; bir eklem burkulması, ligamanların aşırı gerilmesidir. Sıklıkla karşılaşılabilen bir durumdur. Ağrı, şişlik ve morarma gibi belirtileri vardır.

Strain ise; eklem gerilimi, kasların veya tendonların aşırı gerilmesi ve yırtılmasıdır. Belirtileri arasında ağrı, kas spazmları ve şişme görülür.

Bu iki rahatsızlık, atletik sporların yapılması, düşme ve yaralanma gibi kazalar, uzun süre ayakta durmak ve ayak bileğinin zorlanması gibi nedenlerden ötürü ortaya çıkar.

Tarsal Tünel Sendromu
Ayağın tabanında oluşan ağrının sebebi olarak Tarsal Tünel Sendromu; arka tibial sinirinin aşık kemiğinin altındaki sinir tüneline sıkışması sonucu ortaya çıkar. Tarsal Tünel Sendromu; ayağın iç yüzüne ve tabanında olan tibial sinir boyunca hissedilen yoğun ağrı, yanma ve hissizliğe neden olur. Başlıca sebepleri olarak darbeler, düz taban, ayak bileklerinde oluşan ödem ve ayak bileğinin burkulması/kırılması sıralanabilir.

Ayak

Ayak, hareketin sağlandığı en önemli organdır. Dik ve dengede durmayı sağlaması, vücudun ağırlığını taşıması, hareket etmeyi sağlaması gibi görevleri olan ayak; eklem, kas, deri ve kemikten oluşur. Ön, orta ve ayak olarak üçe ayrılan ayak; 26 kemik, 33 eklem, sayısız kas ve siniri barındırır. Tüm yükü taşıyan ayaklar, çeşitli problemlerden dolayı ağrıya yol açabilirler.

Halluks Valgus Deformitesi
Halk arasında başparmak kemik çıkıntısı olarak bilinen problem Halluks Valgus, başparmağın dışa doğru döndüğü ve iç tarafında da kemik çıkıntısının oluştuğu bir deformite olarak tanımlanabilir. Kadın bireylerde daha çok karşılaşılan bir durum olan halluks valgus, çoğunlukla yanlış ayakkabı seçiminden meydana gelir. Ayakta ağrı, şekil bozukluğu ve kızarıklık gibi şikayetlerin oluştuğu bir durumdur.

Aşil Tendon Yaralanması ( Aşil Tendiniti)
Ayak bileğinden arka baldır kısmına kadar uzanan aşil tendonu, vücudun en uzun tendonlarından biridir. Topuk kemiğini, yürüme ve koşma gibi hareket anlarında yukarı kaldırılmasını sağlan aşil tendonu, güçlü yapısına rağmen kolayca hasara uğrayabilir. Genellikle sporcularda görülen aşil tendiniti, aşil tendonunun yoğun kullanımı sonucunda iltihaplanması durumudur. Sürekli topuklu ayakkabı giyme ve aşırı kilo sebebiyle nükseden aşil tendiniti, tendon boyunca ağrı ve ayak bileğinde şişlik gibi belirtilere sahiptir.

Morton Nöroma
Morton Nöroma, ayak parmakları arasından geçen sinirlerin sıkışmasıdır. 40-60 yaş arası daha çok bayanlarda görülen bu hastalık, 2-3 veya 3-4 tarak kemikleri arasında görülür. Morton Nöroma rahatsızlığı, ayak parmaklarda yayılan bir acı, parmaklarda uyuşma ve sanki soğuk bir taşa basıyormuş hissi yaratır. Ayağın genetik yapısı, sık topuklu ayakkabı giyilmesi ve o bölgeye alınan darbeler sonucunda kişinin Morton Nöroma rahatsızlığına yakalanma riski fazladır.

Topuk Dikeni
Sıklıkla karşılan bir ayak ağrısı sebebi olan Topuk Dikeni, ayak tabanındaki bağ yapısının topuk kemiğini zorlaması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Zorlanan topuk kemiğinin kalsiyum birikmesi ile topukta kemikimsi bir yapı ortaya çıkar. Kişinin hareket kabiliyetini engelleyen acı ve batma hissettiren topuk dikeni; plantar fasit hastalığı, fazla kilo, yanlış ayakkabı seçimi, uzun süre ayakta durma gibi nedenlerden ötürü oluşur. Özellikle sabah yataktan kalkıldığında ilk atılan adımlarda şiddetli bir acıya neden olan topuk dikeni, bilinenin aksine topukta oluşan bir kemik çıkıntısı değil, kemiğe yapışan plantar fasya üzerinde birikmiş bir kalsiyum kalıntısıdır.